Een groep van ruim honderd economen keert zich tegen de voorgenomen overheidssteun van 2 miljard euro voor het Groen Staal-plan van Tata Steel Nederland. De economen vrezen dat de overheid uiteindelijk veel meer dan 2 miljard euro kwijt is, omdat Tata Nederland financieel gezien geen sterke positie zou hebben.

In een open brief aan de Tweede Kamer en aan klimaatminister Stientje van Veldhoven schrijven de wetenschappers dat dit geld beter aan andere urgente problemen kan worden besteed, zoals capaciteit voor het elektriciteitsnet, duurzame energie, aanpak van de stikstofcrisis en investeringen in de arbeidscapaciteit van Nederland.
Ook een speciale expertgroep die werd aangesteld door het vorige kabinet waarschuwde al voor het risico dat er na eenmalige steun voor de bouw van groene fabrieken steeds weer publiek geld bij moet, omdat de staalfabriek niet op eigen benen kan staan.
Technische ervaring
De economen wijzen in de brief verder op het feit dat ‘het produceren van groen staal in Nederland structureel duurder zal blijven dan elders door de kosten van onder meer groene waterstof en groene stroom. In landen als Spanje, Zweden of buiten Europa zou duurzaam staal goedkoper gemaakt kunnen worden’.
‘Als we milieuwetgeving goed hadden gehandhaafd, was Tata al lang failliet geweest. Dan hadden we eens fatsoenlijke boetes uitgedeeld’, zegt Marleen Janssen Groesbeek, lector Duurzame Finance aan de Avans Hogeschool en ondertekenaar van de brief.
‘De werknemers van TSN beschikken over waardevolle technische ervaring die direct relevant is voor de energietransitie. Met gerichte omscholing zijn zij inzetbaar voor de installatie van warmtepompen, de bouw van windparken en netverzwaring. Deze sectoren kampen met een acuut tekort aan technisch geschoold personeel en bieden structureel groeiperspectief. Een transitiefonds dat deze omscholing mogelijk maakt, kost een fractie van de voorgestelde Tata-subsidie’, aldus de ruim 100 economen die de brief hebben ondertekend.



TATA of DATA
De vraag moet worden gesteld – zijn de staalproducten van TATA wel zo uniek, wordt er nergens anders dun staal geproduceerd?
Zijn het wel onze vele miljarden waard om deze industrie, met als eigenaar iemand in India, te behouden?
Ja, als er geen alternatief is voor de honderden medewerkers, die op straat komen te staan, als TATA wordt afgesloten.
Nee, als er een alternatief is.
En die is er!
OUT OF THE BOX DENKEND:
1 Waarin ons land voorop loopt is de kennis op het gebied van micro-technologie; met als Eindhoven en haar vele bedrijven op dat gebied, als centrum.
2 De omgeving van Eindhoven komt aan haar limieten t.a.v. ruimte om te bouwen en te wonen.
3 Een tweede gebied in ons land waar dit soort industrieën zich kunnen vestigen, is nuttig, zo niet noodzakelijk.
En dan verder
4 De verhouding tussen Ver. Staten en China is voor heel lange tijd vertroebeld.
5 Er zal een aanzienlijke herschikking van productieplaatsen gaan plaats vinden. Niet alleen richting Ver. Staten zelf maar ook naar elders in de wereld.
Hoe dan verder?
6 Wat als wij besluiten de vele miljarden niet in TATA te stoppen maar in te zetten voor uitbreiding van onze activiteiten op het gebied van micro-technologie? Laboratoria, productie van chips en daaraan gerelateerde eindproducten.
7 Vanzelfsprekend is het een zure zaak voor de werknemers van TATA als hun werkkring verdwijnt.
Een deel van de miljarden zou kunnen worden gebruikt om deze werknemers financieel te compenseren en waar mogelijk omscholing aan te bieden.
8 En wat komt ervoor terug. Een schone toekomst gerichte activiteit.
9 Een verdere uitbreiding van kennis en productie gebaseerd op wat nu al in Eindhoven gepresteerd wordt; microchips en feitelijk elk ander product dat daarop is gebaseerd – zowel voor eindgebruiker als voor toelevering in vervolg industrieën.