60 jaar Fijnmechanische Industrie Goorsenberg

Van één draaibankje tot een bedrijf dat 24 uur per dag draait. Fijnmechanische Industrie Goorsenberg bestaat zestig jaar en wil nog lang niet stoppen.

‘Als je een uitdaging hebt, dan moet je bij Goorsenberg zijn, want dan weten we zeker dat het goed komt.’ Het is een uitspraak van een klant die ze zelf met enige trots doorvertellen, maar die ook laat zien hoe het Nijmeegse familiebedrijf zijn plek in de maakindustrie heeft veroverd. Goorsenberg maakt fijnmechanische onderdelen en samenstellingen voor de machinebouw, de medische industrie, de semiconductorsector en tal van andere markten. Nauwkeurig tot op de micrometer.

Van grootouders’ souterrain tot industrieterrein

Het begon in 1966 met een eenvoudige behoefte. De vader van Eric en Raymond Goorsenberg werkte bij een jachtenbouw bedrijf en liep er steeds tegenaan dat onderdelen kapotgingen. Zijn oplossing was pragmatisch: hij kocht zelf een draaibankje en begon de onderdelen thuis te maken. Eerst in het souterrain bij zijn ouders, later in een voormalige timmerwerkplaats in een woonwijk in Nijmegen.

Eric en Raymond groeiden letterlijk op met het bedrijf. ‘Wij speelden in de achtertuin. Onbewust maakten we dat allemaal mee’ vertelt Eric. In 1980 verhuisde het bedrijf naar het industrieterrein waar het nu nog steeds gevestigd is. De timing bleek ideaal: het was precies het tijdperk waarin CNC-machines hun intrede deden. De vader van Goorsenberg was er vroeg bij. Al in de jaren zeventig investeerde hij in de eerste CNC-machines, eerst voor draaien, daarna voor frezen.

De groei daarna ging snel. Van 400 vierkante meter naar 900, toen een nieuw pand erbij, een hal erachter, een vernieuwd kantoor. Vanaf 2009 vormen Eric en Raymond samen de directie en investeringen in gerobotiseerde productiecellen volgen. De recentste uitbreiding dateert van 2021-2022: een volledig gerenoveerde productiehal, een eigen transformator, genoeg stroom om ook in de toekomst te kunnen groeien. Dit jaar volgt nog een energieopslagsysteem om zonnepanelen beter te benutten. Want Goorsenberg draait 24 uur per dag, zeven dagen in de week.

Niet alleen maken, maar meedenken

Wie bij Goorsenberg een aanvraag indient, krijgt niet zomaar een offerte terug. Het bedrijf werkt met één gedeeld CAD-CAM-PDM-platform voor draaien en frezen en werkt offertes volledig uit voordat een order de vloer opgaat. Dat kost tijd maar het voorkomt verrassingen. ‘Steeds meer merken we dat klanten behoefte hebben aan expertise in de verspaning. De engineers bedenken iets en die willen graag samenwerken met een bedrijf dat weet wat ze doen. Zodat ze niet alleen een proto hebben, maar straks ook een serie kunnen maken waarbij het product gewoon goed uitgewerkt is’, legt Eric uit. Dat meedenken begint al in de ontwerpfase. Goorsenberg geeft feedback op tekeningen, signaleert toleranties die onnodig nauwkeurig zijn of materialen die moeilijk verkrijgbaar zijn. Want een product dat overgespecificeerd is, geeft in de hele levenscyclus problemen en daar is niemand mee geholpen. ‘Je kunt tegenwoordig zo makkelijk toleranties op tekening aanbrengen. En dan heb je nog niet het product dat je daadwerkelijk nodig hebt’, zegt Raymond.

Start-ups en jonge bedrijven weten het bedrijf te vinden, ook voor medische toepassingen. Ze brengen hun eerste prototype mee, Goorsenberg helpt ze het product maakbaar te maken en op te schalen naar grotere series. Dat leidt soms tot lastige gesprekken want niet alles wat op papier mooi is, blijkt in productie haalbaar. Maar die eerlijkheid betaalt zich terug.

Kwaliteit als cultuur

Goorsenberg telt 25 medewerkers. Er zijn geen ploegendiensten: iedereen werkt overdag. Maar de machines draaien ’s nachts en in het weekend door, aangestuurd door robots met product- en pallethandling. Overdag wordt alles geprogrammeerd, ingesteld, gecontroleerd. Pas als een proefstuk de meetkamer met goedkeuring verlaat, gaat de productiebatch van start. Kwaliteitscontrole is geen eindfase, maar verweven in elk moment van het proces. Na elke bewerkingsstap wordt tussentijds gemeten, zodat een afwijking nooit honderd producten verder pas wordt ontdekt. De meetkamer heeft twee vaste medewerkers, maar ook op de werkvloer controleren mensen zelf. Het resultaat: externe afkeuringen zijn zeldzaam. Intern worden fouten onderschept voordat ze de deur uitgaan. Het percentage terugkomende producten ligt rond de 0,5 procent. ‘Elke afkeuring is er een te veel’, aldus Raymond maar het laat ook zien dat het systeem werkt.

De afgelopen jaren heeft Goorsenberg bewust meer processen in eigen hand genomen. Passiveren van RVS, lasermarkeren, en sinds twee jaar een cleanroom voor reiniging en verpakking op Grade 2 Cleanliness, de standaard die de semiconductorindustrie vereist. Producten die de reinigingsmachine verlaten, gaan direct de cleanroom in. Periodieke restgasanalyses bevestigen dat de kwaliteit ook daadwerkelijk gehaald wordt. Het proces van schoon produceren is volledig onder controle. ‘Wij willen graag een lange relatie opbouwen met onze klanten. Die zorg willen wij wegnemen. Zal het wel goedkomen? Krijg je het wel op tijd? Dus zorgen wij dat verwachtingen worden waargemaakt. Een product wat je volgend jaar bij ons bestelt, kunnen we precies hetzelfde maken als een jaar geleden’, vertelt Eric Goorsenberg.

Geopolitiek en de kansen voor de regio

De onrust in de semiconductormarkt van de afgelopen jaren heeft Goorsenberg niet onberoerd gelaten. De neergang in die sector was merkbaar. Maar het bedrijf kijkt verder dan de conjunctuur. ‘Wereldwijd ontstaat steeds meer behoefte aan chips. De vraag is, waar komen die straks vandaan?’, zegt hij. De conclusie die Goorsenberg trekt: Europa zal meer zelf moeten gaan produceren. En daarin ziet het bedrijf kansen, zeker voor de regio Nijmegen. Met de Novio Tech Campus, de aanwezigheid van NXP, de enige chipfabriek van Nederland en een rijke geschiedenis van Philips-gerelateerde kenniscentra, heeft de regio een stevige basis. ‘Wij verwachten ook dat naar de toekomst toe in Europa meer behoefte zal zijn aan wat kleinere aantallen, een grote productdiversiteit en hoogwaardige, nauwkeurige producten. En dat meer volumeproductie naar andere delen gaat waar de loonkosten laag zijn’, denkt Raymond.

Maar er is meer dan geopolitiek. Goorsenberg pleit ook voor meer regionale samenwerking in de maakindustrie. Waarom nu onderdelen laten maken in Duitsland of verder, terwijl de kennis en capaciteit om de hoek zit?

AI, mensen en de volgende generatie

Over kunstmatige intelligentie zijn ze bij Goorsenberg nuchter. Het is een hype, maar ook een realiteit. En de les die ze zichzelf stellen, zorg eerst voor betrouwbare data, anders levert AI niets bruikbaars op. Het bedrijf verkent de mogelijkheden van AI voor procesdata en voorspellingen maar staat naar eigen zeggen nog aan het begin. De conclusie die ze trekken is niet zorgelijk, maar optimistisch. De kern van het vak blijft mensenwerk. Mensen vinden is wel een uitdaging. Voor technisch productiepersoneel is de markt krap. Maar ook hier klinkt er vertrouwen door. Als data-gerelateerde functies steeds meer door AI worden overgenomen, worden taken gestroomlijnd en prettiger. Mensen met aanleg voor techniek zullen hun weg vinden naar de maakindustrie.

En het familiebedrijf zelf? Raymond Goorsenberg maakt na bijna dertig jaar de stap naar iets nieuws. Eric blijft en gaat door, nieuwe mensen zijn inmiddels ingewerkt. Zestig jaar precies, dat is Goorsenberg. Niet breed uitgemeten, maar vakkundig opgebouwd. Micrometer voor micrometer.