Staalfederatie pleit voor meer duidelijkheid rondom CBAM

De invoering van het Europese Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) dreigt de Nederlandse maakindustrie op korte termijn ernstig te raken. Door onduidelijke regels, het ontbreken van een werkbaar verificatieproces en het gebruik van verhoogde standaardwaarden lopen staalimporteurs tegen significante kostenstijgingen aan. Dat meldt de Koninklijke Staalfederatie.

Het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) is bedoeld om de CO2-uitstoot van geïmporteerde producten te belasten. Hierdoor worden Europese producenten die al aan strenge klimaatregels voldoen niet benadeeld. Voor de Nederlandse staalmarkt blijkt CBAM nog een complex systeem en zal CBAM in eerste instantie leiden tot hogere prijzen en onzekerheid in de keten.

In 2027 dient voor het eerst afgerekend te worden over de importen uit 2026. Een verificatieprocedure daarvoor ontbreekt nu nog. Daardoor verkeren importeurs nu nog in onzekerheid over de uiteindelijke kosten en dus ook over wat zij moeten doorberekenen aan de markt. Deze onzekerheid kan grote gevolgen hebben voor de concurrentiepositie van hun klanten die zich begeven in de Nederlandse maakindustrie. Voor downstream producten is er nu nog geen vergelijkbare heffing ingesteld, wat extra risico’s met zich mee kan brengen.

Complexiteit en financiële impact

Importeurs en producenten ervaren nu de nodige uitdagingen bij het implementeren van CBAM. Zo geven beschikbare rekentools en standaardwaarden nog geen realistisch beeld van de werkelijke financiële impact. Ook blijken bestaande contracten na die implementatie soms economisch niet meer haalbaar. Dit ondermijnt de voorspelbaarheid van prijzen en zet de beschikbaarheid van staal- en metaalproducten voor de maakindustrie onder druk.

Belangrijkste problemen

De Staalfederatie benoemt een aantal belangrijkste knelpunten:

Complex systeem

Door de Europese Commissie vastgestelde standaardwaarden vertonen grote verschillen tussen landen. Actuele emissiewaarden van fabrikanten kunnen nu nog niet officieel worden geverifieerd, terwijl de recent verstrekte ‘defaultwaarden’ vele malen hoger liggen dan de verwachte werkelijke waarden.

Beperkte beschikbaarheid

Veel geraakte producten zijn in Europa niet in voldoende mate verkrijgbaar. Ook is onzeker of Europese producenten zich op korte termijn op deze productgroepen willen of kunnen inrichten.

Onzekerheid bij contracten

Bestaande contracten blijken economisch niet meer haalbaar door de sterk verhoogde CO2-kosten.

Praktische verplichtingen

Registratie in het CBAM-register en toelating door de Nederlandse Emissieautoriteit (NEA) is vereist bij import boven 50 ton staal of aluminium.

Marktimpact

Importstromen veranderen, prijzen stijgen en de onzekerheid voor de Nederlandse maakindustrie neemt toe.

Eenvoudiger en sneller

‘Voor staalimporteurs is het cruciaal dat het CBAM-systeem wordt vereenvoudigd en uitvoerbaar wordt gemaakt’, zegt de Staalfederatie. ‘Berekeningen laten zien dat de huidige standaardwaarden de kosten kunstmatig verhogen en leiden tot grote financiële onzekerheid voor ondernemers’.

Het is om die reden dat het platform pleit voor een versnelde invoering van het verificatieproces, uiterlijk per 1 juli 2026. Dit zou ervoor moeten zorgen dat de daadwerkelijke impact op de Nederlandse markt inzichtelijk wordt en bedrijven tijdig zekerheid krijgen over prijzen inclusief CBAM.