Digitalisering weegt steeds zwaarder bij overnames in de maakindustrie (longread)

Binnen de Nederlandse maakindustrie zoeken koper en investeerders steeds gerichter naar maakbedrijven en technologieleveranciers die producti kunnen automatiseren, digitaliseren en minder afhankelijk maken van schaars personeel, zo blijkt uit een whitepaper van Aeternus.

Dit toont zich in de recente overnames van Nederlandse bedrijven in industriële automatisering, manufacturing software, sensortechnologie en energiebeheer. Aeternus merkt in hun gesprekken dat kopers gerichter kijken naar technologie die productieprocessen schaalbaarder, voorspelbaarder en minder afhankelijk van handmatige arbeid maakt. Voor de koper geeft dit bedrijven een grotere strategische waarde: de oplossingen van deze bedrijven dragen bij aan een weerbaarder businessmodel, hogere kostenefficiëntie en een sterkere concurrentiepositie van Nederlandse maakbedrijven, ook ten opzichte van productielocaties in lagekostenlanden.

Voor ondernemers in de maakindustrie raken operationele excellentie en digitale volwassenheid steeds sterker met elkaar verweven. Ondernemingen die productiedata effectief benutten, kunnen hun processen sneller en nauwkeuriger
aansturen en daarmee structurele verbeteringen realiseren in efficiëntie, kwaliteit, flexibiliteit en schaalbaarheid. Die voordelen blijven niet beperkt tot de dagelijkse operatie: in de gesprekken gesprekken die Aeternus voert zien zij dat digitale volwassenheid steeds nadrukkelijker wordt meegewogen als strategische waardedriver en daarmee de aantrekkelijkheid van een onderneming voor potentiële kopers vergroot. Een sprekend voorbeeld is Sensorfact, een Nederlandse aanbieder van software voor energiebeheer, die werd overgenomen door ABB.

Aeternus heeft de Nederlandse overnames binnen Industry 4.0 en Industry 5.0 sinds januari 2023 ingedeeld in drie trendclusters: Automatisering & kwaliteitscontrole, productiesoftware & data en connected factory-technologie. De dealactiviteit vindt voornamelijk plaats rondom automatisering, manufacturing software en technologie voor de connected factory. Deze oplossingen maken productieprocessen productiever, schaalbaarder en minder afhankelijk van
schaars personeel en dragen daarnaast bij aan duurzaamheid en operationele weerbaarheid. Voor strategische kopers bieden zij directe technologische versterking, terwijl investeerders kansen zien om via buy-and-build bredere platformen rond de digitale en toekomstbestendige fabriek te ontwikkelen.

Automatisering & kwaliteitscontrole

Een eerste duidelijke trend is de aanhoudende vraag naar factory automation, robotics en machine vision. Voor maakbedrijven zijn deze technologieën niet langer alleen interessant om kosten te besparen, maar ook om de capaciteit, kwaliteit en betrouwbaarheid te vergroten. Met de opkomst van Industry 5.0 komt daar een extra dimensie bij: automatisering moet niet alleen machines slimmer maken, maar ook medewerkers ondersteunen en de productieomgeving toekomstbestendiger maken.

Automatisering helpt bedrijven om repeterende processen te standaardiseren en de afhankelijkheid van schaars technisch personeel te verlagen. Machine vision en meetoplossingen voegen daar een extra laag aan toe: ze maken kwaliteitscontrole nauwkeuriger, sneller en beter schaalbaar. ‘Automatisering moet niet alleen machines slimmer maken, maar ook medewerkers ondersteunen en de productieomgeving toekomstbestendiger maken.’

De overeenkomst tussen de deals in deze categorie (onder andere Crux Agrirobotics, TKH Group, AuteQ en DWG Automation) is dat kopers investeren in technologie die directe impact heeft op de productievloer én bijdraagt aan de toekomstbestendigheid van de onderneming. Juist die combinatie maakt dergelijke bedrijven interessant: de oplossingen zijn concreet toepasbaar, versterken de efficiëntie en kwaliteit van productieprocessen en maken het businessmodel beter bestand tegen arbeidsmarktkrapte, kostendruk en veranderingen in de behoeften van klanten.

Productiesoftware & data

Een tweede trend is de opkomst van software als verbindende laag binnen de maakindustrie. Waar productiebedrijven vroeger vaak werkten met losse systemen voor planning, ERP, shopfloor control en kwaliteitsregistratie, is de behoefte aan geïntegreerde softwareomgevingen gegroeid. Data uit machines, medewerkers, orders en logistieke processen moet sneller beschikbaar zijn om de productie beter aan te sturen.

De deals (onder andere PROPOS, Limis, 4Industry) laten zien dat ontwikkelingen in de industrie niet alleen draaien om hardware of machines, maar juist ook om software die processen inzichtelijk, voorspelbaar en bestuurbaar maakt. Voor kopers is het vooral interessant dat zulke software vaak dicht bij de dagelijkse operatie zit en daarmee een sterke positie binnen de klantorganisatie kan verwerven.

Connected factory-technologie

Naast automatisering en software vallen twee aanvullende thema’s op: enabling technologies en operationele efficiëntie. Deze thema’s passen goed bij de verbreding naar Industry 5.0, waarin connected assets, data en specialistische technologie ook worden ingezet voor duurzaamheid, flexibiliteit en de continuïteit van de productie.

Energiebeheer wordt voor maakbedrijven steeds relevanter door stijgende kosten, verduurzamingsdoelen en toenemende rapportageverplichtingen. Daarmee raakt energiebeheer direct aan de duurzaamheidscomponent van Industry 5.0: technologie wordt ingezet om de productie niet alleen efficiënter, maar ook minder energieintensief en beter meetbaar te maken.

Platforms

De selectie van deals laat volgens Aeternus zien dat platformvorming ook in de Nederlandse markt voor digitale industriële technologie zichtbaar wordt. Waar Industry 4.0 vooral draaide om het verbinden en automatiseren van productieprocessen, verschuift het nu steeds meer naar bredere proposities rond productiviteit, duurzaamheid, mens-machinesamenwerking
en operationele weerbaarheid. Kopers willen niet alleen losse technologie
toevoegen, maar ook een breder diensten-, software- en technologieaanbod rondom de digitale fabriek opzetten.

Kopers investeren in bedrijven die automatisering, software, data, connectiviteit en operationele efficiëntie mogelijk maken binnen de maakindustrie. Daarbij valt op dat zowel strategische partijen als investeerders actief zijn: de eerste groep zoekt
vaak naar technologische versterking van het bestaande aanbod, terwijl investeerders vaker bouwen aan schaalbare platformen rond specifieke industriële thema’s.

Voor ondernemers in de maakindustrie betekent dit dat digitalisering niet alleen relevant is voor de dagelijkse operatie, maar ook voor de strategische positionering van hun bedrijf. Ondernemingen met een duidelijke niche, bewezen technologie
en sterke klantrelaties kunnen profiteren van de groeiende belangstelling voor oplossingen die bijdragen aan automatisering, productiviteit, duurzaamheid en weerbaarheid. Daarmee verschuift de vraag voor ondernemers van ‘zijn
wij digitaal genoeg?’ naar ‘hoe draagt onze technologie bij aan een toekomstbestendige maakindustrie?’

Aeternus ziet in de begeleiding van transacties in de industrie dat thema’s als digitalisering, automatisering, duurzaamheid en weerbaarheid steeds vaker terugkomen in gesprekken met zowel strategische kopers als investeerders. Daarmee blijft de Nederlandse maakindustrie volgens het bedrijf een interessant speelveld voor verdere consolidatie en strategische samenwerking.