De Specialist: ‘Is uitbesteden in China nog te rechtvaardigen?’

China en de handel met China staat de laatste tijd sterk in het nieuws. Meestal niet in positieve zin. De Chinese overheid (niet het Chinese volk!) ontpopt zich steeds meer tot een agressieve dictatuur die alle afspraken en mensenrechten schendt. Het is de vraag of we met zo’n systeem zaken willen blijven doen.

En tijdens de COVID pandemie bleek ook nog eens hoe afhankelijk Europe van China is en dat de Chinese overheid er niet voor terugschrikt om deze afhankelijkheid uit te buiten. Reden om handelsrelaties met China drastisch te herzien. Maar dan. Diverse ondernemers die ik de laatste tijd sprak waren het best wel eens met deze stellingen, maar ja, ‘China is wel veel goedkoper.’ Hoewel je de vraag kan stellen, zeker vanuit Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) of dit zo te rechtvaardigen is, zal elke onderneming wel op de kosten moeten letten.

Is dit terecht? Klopt het dat China echt (veel) goedkoper is dan Europese bedrijven? Die vraag is natuurlijk niet makkelijk te beantwoorden, maar het antwoord is toch negatief. China is zeker niet goedkoper dan Europa! Maar waarom stellen veel ondernemers dat dan toch? Inkopen bij Europese bedrijven is ook nog makkelijker dan in China en toch gaat de handel met China weer op grote voet verder.

De hoofdreden is vaak gemakzucht. Als iedereen zegt dat China goedkoper is, dan hoef ik dat zelf niet uit te zoeken en heb ik rechtvaardiging van mijn handel denken veel ondernemers. In discussies wordt er op gewezen dat de Chinese lonen zoveel lager liggen dan de Nederlandse. Als ik dan naar de looncomponent in hun kostprijs vraag, weten ze die niet. Dus waarop is deze beslissing dan gebaseerd? Nog los van het punt dat de Chinese lonen de laatste jaren ook stevig aan het stijgen zijn.

Het grote probleem is dat men vaak alleen naar de lonen of de kostprijzen kijkt en de rest vergeet. Als lonen in China lager liggen, is de kostprijs van een product lager. Vaak worden door de Chinese overheid als strategisch geziene  bedrijven ook nog stevig gesubsidieerd om zo hun kostprijs nog lager te krijgen. Maar de uitbestedende klant vergeet vaak de extra kosten van transport, de moeilijke communicatie (vraag maar eens een CE-document op bij de Chinese leverancier), afstemmingsproblemen etc etc. mee te nemen in de berekening. Want de prijs staat op de offerte, bijkomende kosten niet.

De tweede fout die men maakt is dat men simpelweg een tekening bij een Europese leverancier neerlegt, zonder toelichting te geven of zonder een relatie met dat bedrijf te hebben. De offerteprijs is dan hoger dan die van Chinese bedrijven. Ziedaar het bewijs! Maar redeneert u zelf eens. Een onbekende klant die nog nooit zaken met u heeft gedaan legt een tekening neer en vraagt een prijs op. Gaat u dan meedenken met de klant over een optimale prijs en goede leveringscondities of geeft u een prijs waarin alle mogelijke risico’s zijn verwerkt?

Jaren geleden toen de lonen in het voormalig Oostblok nog erg laag waren, heeft TNO een onderzoek gedaan naar kostprijzen in Nederland en het voormalig Oostblok. Er werd een proeforder bij diverse toeleverbedrijven uitgezet. Het betrof een simpel uitontwikkeld product in grote aantallen dat op een CNC-draaibank geproduceerd moest worden. Een product waarvan iedereen zegt dat Nederland hiervoor te duur is. Uit de nacalculaties bleek echter dat de prijs van het product bij alle bedrijven hetzelfde was. Ofwel men kon dit simpele, geheel uitontwikkelde product evengoed in Nederland inkopen.

Naast dit onderzoek heb ik ook nog veel bedrijven gezien die in China gingen uitbesteden en met hangende pootjes terug zijn gekomen. Dat laatste werd natuurlijk nooit aan de grote klok gehangen. Dus ook daarom denkt iedereen dat uitbesteden naar China goed en goedkoop is.

Een tijd geleden sprak ik een ondernemer die met MVO verder wilde. Zijn bedrijf was al helemaal hiervoor ingericht en ik vond daar vrijwel geen verbetermogelijkheden meer. Echter zijn productie besteedde hij grotendeels in China uit. Want die producten (elektronica) waren in Europa niet voor die prijs te vinden. Bij verdere navraag bleek deze ondernemer nooit onderzoek te hebben gedaan of inkopen in Nederland echt duurder was dan in China. Nu wil dit voorbeeld uiteraard niet alles zeggen, maar het geeft wel aan dat ook serieuze ondernemers te makkelijk op de ‘waan van de dag’ afgaan.

Kortom, uitbesteden naar China lijkt gemakzucht. Aan inkopen wordt weinig aandacht besteed en nog minder aan het opbouwen aan goede relaties met (Nederlandse) toeleveranciers. Maar als dat de reden moet zijn om met een agressieve dictatuur te willen handelen, is dat te makkelijk.

Ten slotte nog een goede opmerking van een ondernemer. Die vroeg me waarom ik alleen met Europese bedrijven wilde handelen. Waarom niet bijvoorbeeld met bedrijven in Afrikaanse landen. Die willen zich ook gaan verbeteren en Europa heeft het al best goed. Kijk, deze ondernemer dacht echt goed na over MVO. Mijn antwoord was dat elke ondernemer ook deze keuze goed moet overdenken. Maar dit is een serieuze vraag die beantwoording verdiend.

Paul Hartgers is technologie-adviseur bij PKM advies metaal.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Reacties (4)

  1. Inkopen / uitbesteden is moeilijk. Dit proces wordt stevig onderschat, zie een eerder artikel hierover. Waar het mij om gaat is dan men vooral uit gemakzucht niet verder kijkt dan China. En naar mijn mening zou je niet in China moeten inkopen als je daar invloed op hebt.

  2. het probleem is ook als ik niets bestel bij de groot handel mij meestal niet word vertelt dat het uit , China komt , dan heb ook geen invloed op de bestelling . dat zie ik graag anders .

  3. Goede middag,

    ik werk als project-manager met producenten over de ganse wereld, ook China. Wat U stelt in uw artikel is vrij simplistisch en eenzijdig. Het klopt dat nieuwe leveranciers en partners met een kritische blik moeten bekeken worden, zowel Aziatische als Europese. Specifiek voor China moet inderdaad steeds een risico-analyse worden gemaakt, bij voorkeur door eigen mensen ter plaatse. Maar dat geldt ook voor leveranciers uit het oostblok of Europa. Het klopt dat kostprijs meer is dan datgene wat een product kost ; risico / stabiliteit /… zijn belangrijke zaken die niet steeds worden meegenomen in een berekening. U haalt het cliche ‘goedkoop’ aan en geeft een voorbeeld mbt het neerleggen van een tekening. Laat dat nu net een voorbeeld zijn waarom wel met China wordt gewerkt ; een Chinese kwalitatieve leverancier is niet noodzakelijk goedkoper dan een Europese. Die vraagt wel door, als het nodig is dagenlang, tot het volledige kader van die simpelweg neergelegde tekening duidelijk is. Europese leveranciers hebben hiervoor steeds minder tijd/zin/kennis en maken dan inderdaad een offerte gebaseerd op een aantal standaardparameters die totaal niet overeenstemmen met wat de klant effectief belangrijk vindt. Communicatie in veel grote industriële Europese bedrijven loopt stroef en traag, mede door de logge structuren die doorheen de jaren zijn gegroeid. Alleen al de zoektocht naar de juiste contactpersoon is vaak een calvarietocht. Het is niet logisch dat, ondanks de tijdsverschillen en de taalbarrière, een Chinese producent sneller en efficiënter kan communiceren dan zijn Europese collega.
    Daarenboven helpen de overheden ook niet echt : invoerheffingen zijn vaak totaal naast de kwestie waarbij bv de invoer uit Azië van een basismateriaal wordt belast en datzelfde bewerkte materiaal niet ; niet echt een maatregel die toegevoegde waarde aanbrengen in Europa aanmoedigt.
    Mijn punt : dit is geen zwart-wit verhaal : ik werk met Belgische/Nederlandse/(Oost-Europese)/wereldwijd gesitueerde leveranciers en partners en overal zitten pareltjes die hun zaken op orde hebben en die een meerwaarde vormen om samen te werken. Net zoals er overal bedrijven zitten waar je best zo ver mogelijk van weg blijft. Als je in de maakindustrie wil samenwerken met partners/leveranciers met gemakzucht als motivator, dan heb je vooral intern een probleem. Want los van waar je koopt, moet je steeds je huiswerk maken, ook al bestel je bij je buur…