Exponentieel groeiende chipvraag vraagt gerichte keuzes van overheid en industrie

De Europese vraag naar halfgeleiders neemt de komende jaren sterk toe, vooral in sectoren waarin Europa traditioneel sterk is, zoals industriële automatisering, MedTech en mobiliteit. Richting 2040 verdubbelt de Europese vraag naar chips grofweg, zeker vanuit de Europese industrie waar de vraag naar chips groeit naar circa 2,4 keer het huidige niveau. Dat blijkt uit de European Semiconductor Demand Study.

De studie is uitgevoerd door Strategy&, dat onderdeel is van PwC, ZVEI en de ministeries van Economische Zaken van Nederland en Duitsland. De onderzoekers concluderen dat ‘Europa kansen heeft om zijn positie in de mondiale halfgeleiderketen te versterken’, maar alleen als er nu wordt geïnvesteerd in randvoorwaarden en weerbaardere waardeketens door samenwerking met eindmarkten in Europa.

Doel nog niet in zicht

‘Als we willen dat bedrijven hier blijven en investeren, moet het investeringsklimaat aantrekkelijker zijn dan elders’, aldus Theo Henrar, voorzitter van FME. ‘We zijn sterk in ecosystemen en samenwerking, maar investeringen om aan de toenemende vraag te voldoen, landen hier alleen als andere randvoorwaarden aantoonbaar beter worden. Met bijvoorbeeld meer technisch talent, snellere procedures en overheidsstimulering moeten we het hier kunnen opnemen tegen landen als Singapore en Taiwan’.

De eerste Europese Chips Act had als ambitie dat Europa 20 procent van de wereldwijde chipproductie zou leveren, maar dat doel is tot nu toe niet in zicht. Momenteel ligt het Europese marktaandeel in de wereldwijde halfgeleiderproductie rond circa 8 procent. De Europese Rekenkamer concludeerde eerder al dat een overtuigende businesscase en een gezamenlijke industrievisie om dit doel te bereiken grotendeels ontbraken.

Inmiddels is, door geopolitieke ontwikkelingen en de mondiale wedloop om technologisch leiderschap, het strategische belang van halfgeleiders verder toegenomen. Dat vormde voor EU-lidstaten aanleiding om in september 2025 op te roepen tot een ambitieuze vervolgstap, wat resulteerde in de Chips Act 2.0.

Sub-7 nanometer

Volgens de studie groeit de vraag niet alleen in bestaande industriële toepassingen met Europese sterktes, maar ook in opkomende domeinen zoals kunstmatige intelligentie en datacenters. In die segmenten is vooral behoefte aan zeer geavanceerde chips, terwijl die ontwikkeling en productie in Europa nog beperkt is. Voor de meest geavanceerde chips, die van het type sub-7 nanometer, ligt het Europese aandeel momenteel rond circa 3 procent.

Zonder gerichte keuzes blijft Europa sterk afhankelijk van andere regio’s en kan het ook zijn bestaande sterktes in de halfgeleiderketen onvoldoende uitbouwen. Dat heeft direct effect op de positie van Nederland en Europa in de wereld.

‘Europa moet zijn sterktes in de halfgeleiderketen beter benutten en gericht inzetten op toekomstige groeimarkten zoals industriële automatisering en MedTech’, voegt Henrar toe. ‘Daarbij mogen we niet naïef zijn over de afhankelijkheid in kritieke segmenten zoals defensie en kritieke communicatie-infrastructuur, als we onze weerbaarheid willen versterken’.