Meer gebruik digitale hulpmiddelen (en andere trends voor 2026)

Nederlandse mkb-maakbedrijven werken op dit moment in een economie die een klein herstel laat zien. Tegelijkertijd blijven er aanhoudende structurele knelpunten. Personeel blijft schaars, kosten blijven hoog. Organisaties kijken kritisch naar hun manier van werken en maken bewuste keuzes over hoe zij zich voorbereiden op de komende jaren. Dat blijkt uit het rapport Trends in de maakindustrie 2026 van ECI Software Solutions.

Voorzichtig met AI

De houding tegenover AI is overwegend positief. 72 procent van de respondenten
kijkt positief of zeer positief naar AI. 66 procent noemt AI belangrijk of zelfs doorslaggevend voor concurrentiekracht in de komende drie jaar.

Bijna de helft zegt echter nog geen meetbaar resultaat te zien. Daarmee zijn de verwachtingen nu nog hoger dan het daadwerkelijke effect. Waar AI al wordt gebruikt, gebeurt dat vooral in marketing, klantcontact en data analyse.

Duurzaamheid speelt informeel een rol

Duurzaamheid is voor veel mkb maakbedrijven nog vooral een informele aangelegenheid. Toch gebeurt er in de praktijk al een hoop. Meer dan de helft van de ondervraagden zegt bezig te zijn met energiereductie of zegt daar plannen voor te hebben gemaakt. Het is immers een kostenpost die dagelijks terugkomt. Hetzelfde geldt voor afvalbeheer. Daar geeft ongeveer de helft van de bedrijven actief mee bezig te zijn.

Een concept waarmee de duurzaamheid- en maatschappelijke impact van bedrijven en organisaties beoordeelt kan worden is het zogeheten Environmental, Social en Governance (ESG). Het merendeel, 66 procent, zegt nog geen concrete plannen te hebben om dit of een soortgelijke werkwijze te gaan hanteren. Slechts 13 procent van de ondervraagde bedrijven zegt dit in het komende half jaar op te willen zetten. In de praktijk gebeurt er dus al wel wat, maar voor veel bedrijven blijft dit onderdeel moeilijk meetbaar.

Arbeidsmarkt blijft grootste thema

Arbeidsmarktproblemen zijn voor veel maakbedrijven het grootste
thema voor 2026. Personeelskrapte leidt tot andere manieren van plannen en organiseren. Een vaardigheidstekort heeft daarbij grote invloed op het tempo waarin gewerkt kan worden. Vooral operators worden genoemd als een rol die lastig in te vullen blijkt.

In de praktijk wordt technologie vaak ingezet als hulp om capaciteit te vergroten. Dit gaat in dat geval niet ter vervanging van mensen.

De resultaten van ‘Trends in de Maakindustrie 2026’ zijn gebaseerd op onderzoek onder ruim 300 Europese maakbedrijven, waaronder veel Nederlandse mkb’ers.