Barometer Metaalunie: maakindustrie krabbelt op, maar investeringen blijven uit

De mkb-maakindustrie heeft het dieptepunt van het eerste kwartaal van 2026 achter zich gelaten. Dat blijkt uit de cijfers van de Koninklijke Metaalunie Economische Barometer over het tweede kwartaal van 2026. De orderposities in binnen- en buitenland verbeteren, het bedrijfsresultaat herstelt en het aandeel winstgevende bedrijven neemt toe. Tegelijkertijd blijven de verwachtingen voor het derde kwartaal voorzichtig en is de investeringsbereidheid duidelijk negatief.

Van de ondernemers meldt 29 procent een betere binnenlandse orderpositie dan in het eerste kwartaal. Bij 22 procent verslechterde deze. Het nettosaldo komt daarmee uit op zeven procent, tegenover -zeventien procent in het eerste kwartaal. De huidige binnenlandse orderpositie wordt door 44 procent als gunstig beoordeeld en door twintig procent als ongunstig. Ook de buitenlandse orderpositie verbetert. Van de exporterende bedrijven zag dertig procent de orderpositie toenemen en 21 procent deze afnemen. Het nettosaldo komt uit op negen procent, tegenover -29 procent in het eerste kwartaal. Voor het derde kwartaal blijven de exportverwachtingen per saldo positief op zes procent. De helft van de bedrijven heeft voor acht weken of meer werk in opdracht.

Resultaat en winstgevendheid verbeteren

Het bedrijfsresultaat ontwikkelt zich positiever. Het nettosaldo van ondernemers die het resultaat als beter of slechter beoordelen, stijgt van -dertig procent naar vijf procent. Van de respondenten noemt 45 procent het resultaat goed en zeventien procent slecht. Het aandeel winstgevende bedrijven stijgt van 37 naar 45 procent. Het aandeel verlieslatende bedrijven daalt van 23 naar zestien procent. Daarnaast draait 39 procent break-even. De verwachtingen voor het bedrijfsresultaat in het derde kwartaal zijn met -twee procent licht negatief.

Herstel blijft kwetsbaar

De prijsontwikkeling stabiliseert. Bij 36 procent stegen de verkoopprijzen, bij 59 procent bleven deze gelijk en bij vijf procent daalden ze. De gevolgen van het conflict in het Midden-Oosten werken nog door. Van de ondernemers ondervindt 85 procent gevolgen. Hogere inkoopprijzen worden met 41 procent het vaakst genoemd als grootste effect. Het tekort aan arbeidskrachten blijft met 46 procent de meest genoemde belemmering. Tegelijkertijd verwacht veertien procent het komende halfjaar meer te investeren in machines, tegenover 42 procent die minder verwacht te investeren. Het investeringssaldo komt daarmee uit op -28 procent. Per saldo bevindt de mkb-maakindustrie zich in een fase van voorzichtig herstel, waarbij de orderinstroom in de tweede helft van het jaar bepalend is voor het vervolg.