Energiebesparingsplicht overlapt in zeer beperkte mate met subsidies

Om ervoor te zorgen dat bedrijven energie besparen, heeft het kabinet zowel een verplichting als meerdere subsidies in het leven geroepen. In veruit de meeste gevallen gaat dat goed, maar soms krijgen bedrijven subsidies om acties te ondernemen die ze toch al verplicht waren te doen. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer.

Vier maatregelen met overlap

De energiebesparingsplicht bestaat sinds 1993 en is het belangrijkste instrument van de minister van Klimaat en Groene Groei (KGG) om bedrijven en instellingen te verplichten tot energiebesparing. Naast de verplichting tot energiebesparing stimuleert het kabinet alle Nederlandse bedrijven en instellingen met ten minste 17 subsidies en fiscale regelingen om energiebesparende maatregelen te treffen en CO2-uitstoot te verminderen.

Bij 11 van de 17 regelingen zijn er maatregelen genomen om overlap met de plicht te voorkomen. Bij vier dan deze maatregelen bestond wel overlap met de energiebesparingsplicht. Het onderzoek laat zien dat er bij die regelingen belastinggeld is besteed aan besparingsmaatregelen die bedrijven toch al verplicht waren te doen, omdat die zichzelf binnen 5 jaar terugverdienen. Dat geld is daarmee niet doelmatig uitgegeven.

Overlap beperkt

Om hoeveel geld het precies gaat is niet precies vast te stellen, voornamelijk omdat de minister van KGG niet weet welke bedrijven onder de energiebesparingsplicht vallen. De Rekenkamer heeft daarom zelf een inschatting gemaakt van de financiële overlap. Het maximale bedrag piekte op 4,7 procent van de uitgaven in 2023, oftewel maximaal 51,4 miljoen euro overlap op bijna 1,2 miljard aan uitgaven en fiscale aftrek.