Waarom oppervlaktebehandelingsbedrijven steeds vaker worden overgenomen

De oppervlaktebehandelingsindustrie trekt steeds meer belangstelling van investeerders en strategische kopers. Dat blijkt uit een brancherapport van Aeternus over de overnamemarkt in de sector. De combinatie van vergrijzing bij DGA’s, strengere wet- en regelgeving, hogere kosten en de noodzaak om te investeren in automatisering en duurzamere processen zorgt voor meer beweging in een traditioneel versnipperde markt.

Volgens Aeternus zoeken kopers vooral naar bedrijven met technische specialisaties, geografische dekking, aanvullende processen en schaalvoordelen. Daarbij gaat het niet alleen om private equity-partijen, maar ook om industriële bedrijven die hun keten willen versterken of oppervlaktebehandelaren die hun positie verder willen uitbouwen.

Versnipperde markt

Oppervlaktebehandeling vormt een belangrijke schakel in de maakindustrie. Bedrijven leveren onder meer aan de machine- en apparatenbouw, automotive, hightech, maritieme sector, bouw en infrastructuur, energie, defensie, lucht- en ruimtevaart en agritech.

De Nederlandse sector bestaat grotendeels uit kleinere bedrijven. Volgens de meest recente CBS-cijfers telde Nederland in 2025 in totaal 1.135 bedrijven in de oppervlaktebehandelingsindustrie. Circa 77 procent daarvan heeft één tot en met tien medewerkers. Daarnaast zijn er ongeveer 155 bedrijven met tien tot honderd medewerkers en circa tien bedrijven met meer dan honderd medewerkers.

Veel bedrijven zijn familiebedrijven of worden geleid door DGA’s die al jarenlang aan het roer staan. Een deel van deze ondernemers nadert de pensioenleeftijd, terwijl opvolging binnen de familie niet altijd beschikbaar is. Tegelijkertijd vraagt de markt om verdere professionalisering.

Investeringen drukken op kleinere bedrijven

De sector heeft te maken met strengere milieu-eisen, hogere energie- en grondstofkosten en schaarste aan technisch personeel. Bedrijven investeren daarom in digitalisering, automatisering en procesoptimalisatie. Daarmee willen zij efficiënter werken, kwaliteit beter borgen en minder afhankelijk worden van schaarse vakmensen.

Die investeringen zijn niet voor elk bedrijf even makkelijk te dragen. Grotere groepen en investeringsmaatschappijen kunnen volgens Aeternus juist versnelling brengen. Dat verklaart de groeiende belangstelling voor buy-and-buildstrategieën, waarbij een platformbedrijf meerdere ondernemingen samenbrengt om schaalvoordelen te realiseren.

Uit de cijfers blijkt dat de sector financieel niet stilstaat. De omzet daalde in 2023 licht naar 2,27 miljard euro, tegenover 2,31 miljard euro in 2022. De brutowinst steeg juist van 1,30 miljard euro naar 1,41 miljard euro. Ook de EBITDA nam toe, van 287 miljoen euro in 2022 naar 328 miljoen euro in 2023. De gemiddelde EBITDA-marge kwam daarmee uit op 14,4 procent.

Verschillende soorten kopers

Aeternus onderscheidt acht typen kopers in de oppervlaktebehandelingsbranche. Het gaat om beursgenoteerde oppervlaktebehandelaren, internationale en nationale familiebedrijven, maakbedrijven die verticale integratie zoeken, oppervlaktebehandelaren met private equity achter zich, private equity-investeerders die zoeken naar een platforminvestering, management buy-ins en management buy-outs.

Voor maakbedrijven draait een overname vaak om meer grip op de keten. Door oppervlaktebehandeling in eigen beheer te nemen, krijgen zij meer controle over planning, capaciteit, kwaliteit en klantspecifieke afwerking.

Private equity-partijen kijken vooral naar schaalbaarheid, marktpositie en groeimogelijkheden. In de Nederlandse markt zijn onder meer Synergia, Rooth, i4hi, Greendelta en BESQ actief met oppervlaktebehandelingsbedrijven in portefeuille. Mentha heeft volgens het rapport aangekondigd met het Belgische portfoliobedrijf SPC de Nederlandse markt te willen betreden.

Ook bestaande oppervlaktebehandelaren nemen bedrijven over om hun geografische dekking, capaciteit of procesaanbod te verbreden. Recente transacties laten volgens Aeternus zien dat strategische motieven vaak leidend zijn: continuïteit, investeringskracht, professionalisering, schaalvoordelen en verdere automatisering.

Waardering hangt af van meer dan EBITDA

Bij overnames in de sector wordt vaak gekeken naar EBITDA-multiples. Volgens Aeternus bieden die een richtlijn, maar vertellen ze niet het hele verhaal. De waarde hangt ook af van factoren zoals klantspreiding, vergunningen, benodigde investeringen, automatiseringsgraad, reputatie, managementcontinuïteit en de stabiliteit van de financiële prestaties.

Bedrijven met een EBITDA van meer dan een miljoen euro, een sterke reputatie, een nichepositie, moderne processen en een hoge mate van automatisering gelden als aantrekkelijker. Aandachtspunten zijn onder meer afhankelijkheid van vertrekkend management, hoge klantconcentratie, grote vervangingsinvesteringen en behandelprocessen die onder druk staan door milieu- en duurzaamheidseisen.

Ook de manier waarop de koopprijs wordt betaald speelt een rol. Een deel van de koopsom kan bijvoorbeeld bestaan uit een achtergestelde lening, een earn-out of aandelen in de kopende partij. Dat kan de uiteindelijke afweging voor verkopers sterk beïnvloeden.

Dynamische periode

Aeternus verwacht dat de oppervlaktebehandelingssector een dynamische periode tegemoet gaat. De combinatie van opvolgingsvraagstukken, investeringsdruk en belangstelling van private equity zorgt voor verdere consolidatie.

Daarbij bestaat er geen standaardroute voor ondernemers die verkoop overwegen. Het type koper bepaalt mede hoe een overname eruitziet: van behoud van lokale identiteit binnen een grotere groep tot volledige integratie in een industriële keten. Voor verkopers wordt het daardoor belangrijker om vooraf scherp te bepalen welke koper past bij hun bedrijf, hun toekomstplannen en de gewenste rol na een transactie.