Risicomanagement in een onvoorspelbare economie

Voor het derde jaar op rij groeit de Nederlandse industrie niet. ABN AMRO schroefde de groeiverwachting voor 2025 terug van 4 naar 1 procent. Geopolitieke onzekerheid treft daarmee een sector die al stagneert door internationale handelsrelaties, een opdrogende arbeidsmarkt en stijgende kosten. Wat kun je als ondernemer doen om deze risico’s het hoofd te bieden?

Onderzoek van Rabobank toont dat één op de vijf Nederlandse bedrijven actief werkt aan het verminderen van strategische afhankelijkheid. Van de ondernemingen heeft 82 procent al voorzorgsmaatregelen genomen. Ongeveer de helft van de Nederlandse ondernemingen verwacht dat deze risico’s, als ze zich voordoen, grote gevolgen kunnen hebben voor hun bedrijfsvoering.

De mate waarin de verschillende typen risico’s invloed hebben op bedrijven verschilt. Zo geven veel bedrijven (66 procent) aan dat cybermisdaad van grote invloed kan zijn op hun onderneming. Omdat veel verschillende risico’s als zeer impactvol worden ingeschat is een breed risicomanagement voor bedrijven belangrijk om weerbaar te zijn. Kleinere ondernemingen (met minder dan vijftig werknemers) geven daarbij minder vaak aan dat bepaalde risico’s van invloed zijn op hun bedrijfsvoering dan grote ondernemingen.

Proactief handelen

Ook uit het Global Risk Report van het World Economic Forum blijkt dat de wereld aan de vooravond van een periode van toenemende instabiliteit staat. Dit rapport is gebaseerd op de inzichten van 1300 experts, beleidsmakers en bedrijfsleiders wereldwijd. ‘Voor een open handelsland als Nederland zijn geopolitieke en geo-economische spanningen geen abstracte risico’s, maar directe bedreigingen voor de welvaart en strategische autonomie’, zegt Henk Volberda, hoogleraar Strategie & Innovatie aan de UvA.

‘Overstromingsrisico’s, druk op energie- en digitale netwerken en de noodzaak tot grootschalige investeringen in infrastructuur nemen toe. Klimaatrisico’s zijn voor Nederland geen toekomstscenario, maar dagelijkse realiteit. Zonder versnelling van investeringen in klimaatadaptatie en infrastructuur neemt onze kwetsbaarheid verder toe. Bedrijven die alleen reactief handelen zullen steeds achter de feiten aanlopen’.

Minder afhankelijk

Uit het onderzoek van Rabobank komt naar voren dat een vijfde van de Nederlandse ondernemingen actief bezig is om hun afhankelijkheid van andere bedrijven binnen of buiten de EU te verminderen. Dit kunnen bedrijven bijvoorbeeld doen door de import van goederen en diensten te beperken of door bepaalde activiteiten naar Nederland te verplaatsen.

Breed risicomanagement kenmerkt zich door een goede inschatting en afweging tussen enerzijds de kansen dat deze risico’s zich voordoen, de impact van deze verschillende risico’s en anderzijds de kosten van eventuele maatregelen om deze risico’s te mitigeren. Het is in ieder geval duidelijk dat een groot deel van de bedrijven alert is op de mogelijke impact van deze risico’s en vaak ook werkt aan hun weerbaarheid, hoewel er grote verschillen zijn in de hoeveelheid maatregelen die zij nemen.