Verhoging arbeidsproductiviteit blijft achter bij digitalisering maakindustrie

De Nederlandse mkb-maakindustrie laat kansen liggen om de arbeidsproductiviteit te verhogen. De inzet van data en sensoren is nog onvoldoende doorontwikkeld bij 4 op de 5 bedrijven. Een soortgelijk aantal heeft onvoldoende inzicht in welke onderdelen van het productieproces zich lenen voor automatisering met AI. Dat blijkt uit het nieuwe onderzoek Productieautomatisering in de mkb-maakindustrie.

Bedrijven zijn in beweging, maar missen houvast om echt door te pakken. Ondernemers hebben vooral behoefte aan concrete voorbeelden, praktische stappenplannen en ondersteuning bij investeringskeuzes. De bereidheid om te digitaliseren groeit, maar zonder duidelijke richting blijft impact uit.

De tijd dringt

De arbeidsproductiviteit in de Nederlandse industrie en handel is in de jaren tot
2025 gestaag gegroeid met gemiddeld 1,1 procent per jaar. Daarmee behoort Nederland tot de koplopers in Europa. Deze sterke positie is in belangrijke mate te danken aan de maakindustrie, die zich heeft ontwikkeld tot de drijvende kracht achter deze prestatie. Volgens de Nederlandse Bank hebben Nederlandse maakbedrijven bewezen dat zij, ook onder wisselende economische omstandigheden, in staat zijn om hoogwaardige productie te blijven leveren.

Het onderzoek laat verder zien dat mkb-maakbedrijven steeds vaker kiezen voor kleine, haalbare stappen in plaats van grootschalige trajecten. Procesinnovatie in productie en de inzet van AI en technologie waarbij medewerkers vanaf het begin worden meegenomen, zijn de sleutel. Die aanpak werkt – maar de tijd dringt. Internationale ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op. Zonder versnelling dreigt de Nederlandse maakindustrie terrein te verliezen.

Het onderzoek werd uitgevoerd door uitgevoerd door Midpoint Brabant, REWIN, FME, Koninklijke Metaalunie en Fontys Hogeschool en is een vervolg op een marktstudie uit 2024. Input werd verzameld via een brede survey onder mkb-maakbedrijven en tijdens het event Dark Factory: droom of nachtmerrie?, waar ondernemers en experts samen kansen en knelpunten verkenden.

• Het onderzoek is hier te downloaden