Data blijkt waardevolste grondstof in circulair ondernemen

Hoe zorg je er als ondernemer in de maakindustrie voor dat je de komende jaren concurrerend blijft? Een belangrijke oplossingsrichting ligt in het vergroten van de grondstoffenproductiviteit en circulariteit. Steeds meer ondernemers kijken daarom naar de waarde van een product tijdens de hele levensduur: van ontwerp en gebruik tot onderhoud, retourstromen en hergebruik.

Om daar een rendabel businessmodel van te maken, zijn digitalisering en automatisering nodig. Data maakt zichtbaar waar waarde verloren gaat en waar kansen ontstaan om processen schaalbaar en kostenefficiënt in te richten. Vijftig ondernemers uit de Nederlandse maakindustrie laten zien dat deze digitale oplossingen vaak dichterbij liggen dan gedacht. Niet in méér produceren, maar in slimmer omgaan met wat er al is: machines die al draaien, producten die al bij klanten staan en materialen die opnieuw ingezet kunnen worden.

50 voorbeelden

De Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM) en Oost NL hebben op 17 juni een whitepaper over precies dit onderwerp aan Imane Elfilali, MT-lid Topsectoren en Industriebeleid van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat overhandigd. Het bundelt vijftig praktijkvoorbeelden van bedrijven in Nederland die digitalisering inzetten om grondstoffen productiever te gebruiken, producten langer in waarde te houden en nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen.

De voorbeelden komen uit heel Nederland. Van machinebouwers in Holten, Weert en Veghel tot hightechbedrijven in Son, Best en Eindhoven. Wat deze ondernemers verbindt, is hun focus op waarde behouden in plaats van vervangen. TechNikkels uit Holten gebruikt data en automatisering om machines langer in bedrijf te houden en gerichter te upgraden. Falco uit Vriezenveen combineert data, automatisering en vakmanschap om materiaalverlies te minimaliseren en producten geschikt te maken voor hergebruik. GSE Dispensing uit Brummen verlengt de levensduur van systemen met software, service en data-analyse. En Pentas uit Almelo koppelt productdata aan digitale productpaspoorten, zodat informatie beschikbaar blijft voor recycling en toekomstig hergebruik.

Waarde verloren, kansen ontstaan

‘Deze ondernemers laten zien dat digitalisering veel meer is dan een efficiëntieslag’, zegt Liane van der Veen, directeur Innoveren van Oost NL. ‘Data maakt zichtbaar waar waarde verloren gaat én waar nieuwe kansen ontstaan. Zo kunnen bedrijven slimmer omgaan met grondstoffen, producten langer van waarde houden en minder afhankelijk worden van schaarste en verstoringen in de keten. Met deze praktijkvoorbeelden inspireren we andere ondernemers om dezelfde kansen in hun eigen bedrijf te ontdekken’.

De publicatie is een initiatief van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat om te verkennen hoe programma’s die gericht zijn op digitalisering kunnen bijdragen aan de grondstoffentransitie.