De MKB-maakindustrie kampt nog altijd met het grootste personeelstekort. Maar liefst 62% van de maakbedrijven kampt met openstaande vacatures, gemiddeld 5 FTE. Bij meer dan helft van de productiebedrijven leidt dit tot extra werkdruk en stress op de werkvloer. Dat blijkt uit het MKB Barometeronderzoek 2026. Niels Analbers, expert ERP-software bij Exact, analyseert de belangrijkste uitdagingen en deelt waar voor de maakindustrie kansen liggen om slimmer te werken.

Het tekort aan technisch personeel is al jaren een probleem binnen de maakindustrie en is ook in 2026 opnieuw de grootste zakelijke uitdaging. Dat blijkt uit het MKB Barometeronderzoek 2026. Maar liefst 62% van de maakbedrijven kampt met openstaande vacatures, gemiddeld 5 FTE. Bij meer dan helft van de productiebedrijven leidt dit tot extra werkdruk en stress op de werkvloer. Hoe ga je daar als maakbedrijf mee om?
Personeelstekort vraagt om slimmere processen
Volgens Analbers vraagt personeelstekort om een andere manier van denken. “Veel maakbedrijven zoeken het antwoord nog steeds in werven. Maar zolang processen inefficiënt zijn ingericht, vergroot extra personeel het probleem eerder dan dat het oplost.” Juist nu is het daarom belangrijk om kritisch te kijken naar hoe werk is georganiseerd en waar tijd en capaciteit verloren gaan. Vooral in materiaalplanning valt winst te behalen: 41% van de productiebedrijven vindt dit proces niet efficiënt genoeg (MKB Barometer, 2026). Ook retourverwerking, orderbeheer en voorraadbeheer zijn bij vier op de tien productiebedrijven een punt van aandacht.
Efficiëntie begint met één centrale basis
71% van de productiebedrijven wil meer automatiseren om de efficiëntie te verhogen (MKB Barometer, 2026). Maar waar begin je? Volgens Niels Analbers begint het met het samenbrengen van informatie op één centrale plek. “63% van de productiebedrijven werken met meerdere losse systemen voor productie, voorraad en planning. Het verzamelen en doorgeven van de juiste informatie uit deze losse systemen kost echter ontzettend veel tijd. “Met één centrale oplossing, zoals een ERP-systeem, beheer je voorraad, orders en productieprocessen vanuit één plek. Dit biedt ontzettend veel efficiëntievoordelen.” Analbers licht de belangrijkste voordelen toe.
1 Optimale inzet van je personeel door actueel inzicht
Wie is wanneer beschikbaar? Waar ontstaan knelpunten? Welke orders hebben prioriteit? Met slimme digitale software heb je realtime inzicht in capaciteit en bezetting. “Zo zie je direct wat en wie je op welke plek nodig hebt. Je schaalt snel op- of af en zet bestaand personeel in waar zij de meeste waarde toevoegen. Ook is het makkelijker om te voorspellen wanneer extra capaciteit nodig is. Zo voorkom je ad-hocoplossingen en ‘brandjes blussen.”
2 Minder handmatige fouten door digitale werkorders en stuklijsten
Papieren stuklijsten en werkorders leiden vaak tot dubbele invoer en handmatige administratie. “Ze zijn foutgevoelig, traag en moeilijk schaalbaar. Bovendien ontbreekt het overzicht: het is lastig te zien welke acties openstaan en wat is afgerond. Met digitale werkorders en stuklijsten heb je alle werkinstructies op één plek, inclusief bewerkingen, uren, materialen en halffabricaten. Op kantoor en de werkvloer weet iedereen altijd en overal de actuele status van de productie. Verandert er iets? Dan werk je dit centraal bij en werkt iedereen automatisch met de juiste versie.”
3 Efficiëntere materiaalplanning met Material Requirements Planning (MRP)
De optimale voorraad is een kwestie van balanceren. Te veel voorraad leidt tot hoge kosten en verspilling van opslagruimte, terwijl te weinig voorraad de productie kan stilleggen en deadlines in gevaar brengt. “Een MRP-systeem helpt die balans te bewaren. Het zorgt voor automatische doorrekening van stuklijsten en de planning van materiaalbehoefte. Zo weet je precies wat en wanneer je moet bestellen en wat je kunt verwachten. Het resultaat? Minder voorraad, minder spoedbestellingen en een stabieler, efficiënter productieproces.”
4 Nieuwe medewerkers sneller inzetbaar door digitale kennisborging
In veel organisaties zit cruciale kennis in het hoofd van een paar ervaren medewerkers. Analbers zegt hierover: “Door processen en productinformatie digitaal vast te leggen, borg je deze kennis structureel en voorkom je afhankelijkheid van individuen. Dat verkleint het risico bij uitval of vertrek van medewerkers. Bovendien dwing je standaard werkwijzen af en maak je kennis eenvoudiger overdraagbaar. Dat maakt nieuwe of tijdelijke krachten sneller inzetbaar en vermindert de benodigde begeleiding door ervaren collega’s.”
“Kortom, efficiëntere bedrijfsprocessen helpen in tijden van personeelstekort om hetzelfde, of zelfs meer, werk te verzetten met minder mensen. Je bespaart tijd en kosten die je kunt investeren in wat écht telt: de groei van je onderneming.”
MKB Barometeronderzoek 2026
Het MKB Barometeronderzoek geeft inzicht in de zakelijke uitdagingen van mkb’ers, onder meer op het gebied van ondernemerschap, financiën en de rol van nieuwe technologieën. In 2026 liet Exact voor de tiende keer het MKB Barometeronderzoek uitvoeren onder ruim 1.700 Nederlandse ondernemers en managers van mkb-bedrijven met 2 tot 250 werknemers. De steekproef is dusdanig ingericht dat er naast een algemeen mkb-rapport ook representatieve rapporten zijn voor specifieke sectoren. In totaal werken aan dit verdiepende onderzoek voor de productiesector 307 respondenten mee.