Kijken we naar de volle maakbreedte, lijkt het erop dat we de voorzichtige stijgende lijn over 2010 ook in 2011 voort kunnen zetten. De indicatoren zien er goed uit. Ook de enorme expansie bij onze oosterburen, Duitsland, draagt bij aan het herstel in ons land. En wat te denken van de enorme wasdom bij onze Britse maakindustrie. Veel goede berichten dus.

Maar er zijn ook geluiden dat het allemaal niet zo snel zal gaan. De industrie zal niet meer het niveau halen waarop het enkele jaren geleden zat. Duurzaamheid, het ecologische systeem en een andere wijze van produceren zullen hier debet aan zijn. Zie het artikel waarin de bespiegelingen zijn beschreven van voormalig Rabo-topman en econoom Herman Wijffels. Of hij zijn ‘gram' gaat halen, durf ik niet te voorspellen. Wat ik wel weet en heb kunnen constateren in het maakveld, is dat bij flink veel bedrijven de groei er echt wel weer in zit. En dan praten we niet over enkele procenten, nee, dit loopt al snel op tot tussen de 10 en 30 procent groei. Dat de verliezen - die soms op een hoger percentage lagen - niet in een half jaartje kunnen worden terugverdiend, lijkt mij logisch. Dat zou ook te veel van het goede zijn.

Ook bespeur ik een wat onrustige tendens op de arbeidsmarkt. En hierin schuilt nog wel een kritische factor. Er komt - en wellicht sneller dan de meesten van u denken - een tekort aan vakmensen. Niet alles bij de maakindustrie kan worden geautomatiseerd. Er zullen altijd mensen nodig zijn die hun vak verstaan en goed kunnen werken met de handen. Wat dat betreft verwacht ik dat de oudere generatie nog uitermate goed van pas zal komen. Wees dus zuinig op uw personeel.

Het is even afwachten hoe de arbeidsmarkt zich ontwikkelt, we zullen u ook over deze ontwikkelingen op de arbeidsmarkt op de hoogte houden. Zoals altijd. Ook in 2011.

Alvast een fijne en zinvolle periode gewenst.